Gdzie kończy się zdrowie, a zaczyna uroda? VAT w usługach medycznych i beauty

Zabiegi z pogranicza medycyny i estetyki wciąż budzą spory z fiskusem. Zwolnienie z VAT nie zależy wyłącznie od tego, kto wykonuje usługę, ale przede wszystkim od jej celu. Najnowsze orzecznictwo pokazuje, że nawet lekarze nie mają tu automatycznej preferencji, a niektóre zawody – mimo realnego wpływu na zdrowie pacjenta – zwolnienia w ogóle nie uzyskają.

Fot. Magnific

Na czym polega zwolnienie i skąd biorą się spory

Podstawą zwolnienia są art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19 ustawy o VAT, odpowiadające unijnej dyrektywie VAT (art. 132 ust. 1 lit. b i c). Obejmują one usługi opieki medycznej służące profilaktyce, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

Zarówno TSUE, jak i polskie sądy administracyjne konsekwentnie podkreślają, że jest to zwolnienie o charakterze łączonym – podmiotowo-przedmiotowym. Oznacza to dwa warunki, które muszą być spełnione jednocześnie: odpowiedni cel świadczenia oraz odpowiednie kwalifikacje osoby, która je wykonuje. Właśnie na styku tych dwóch przesłanek rodzi się większość sporów podatników z organami skarbowymi.

Zabiegi estetyczne u lekarza – liczy się cel, nie fakt wykonania przez medyka

Sprawa, którą 29 lipca 2026 r. rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny (I FSK 1645/23), dobrze pokazuje tę zasadę. Kontrola skarbowa u lekarki wykazała, że oprócz konsultacji dla placówki medycznej wykonywała ona także zabiegi z zakresu medycyny estetycznej. Fiskus zakwestionował zwolnienie z VAT dla tej części działalności.

Lekarka broniła się argumentem, że każdy z zabiegów wpływa na zdrowie rozumiane szeroko – jako dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny. Wskazywała, że poprawa wyglądu podnosi samoocenę i eliminuje kompleksy pacjentów.

WSA w Gorzowie Wielkopolskim (I SA/Go 14/23) tej argumentacji nie podzielił, uznając, że wzrost poczucia atrakcyjności nie jest tożsamy z poprawą zdrowia w rozumieniu przepisów o VAT.

NSA, uchylając ten wyrok, poszedł jednak dalej niż samo powtórzenie zasady, że wykonanie zabiegu przez lekarza samo w sobie nie przesądza o zwolnieniu. Sąd kasacyjny nakazał zbadanie terapeutycznego celu każdego świadczenia z osobna, powołując się na wyrok TSUE z 21 marca 2013 r. (C-91/12). Trybunał wskazał w nim, że zabiegi estetyczne są objęte pojęciem opieki medycznej tylko wtedy, gdy służą leczeniu, diagnozowaniu lub ochronie zdrowia – a nie wyłącznie poprawie wyglądu.

Jak podkreśliła sędzia Elżbieta Olechniewicz uzasadniając wyrok, organ podatkowy powinien był ustalić, jaki konkretnie zabieg i w jakim celu wykonano u każdego pacjenta, a ocena taka wymaga opinii biegłego z zakresu medycyny. Brak takiego postępowania dowodowego był podstawą uchylenia wcześniejszego wyroku.

Trycholodzy przegrywają – bo to nie zawód medyczny

Inaczej sytuacja wygląda w przypadku trychologii. Trzy wyroki WSA w Gdańsku z 10 lutego 2026 r. (I SA/Gd 915/25, 916/25, 926/25) dotyczyły spółki oferującej konsultacje trychologiczne, analizę skóry głowy oraz dobór zabiegów i preparatów przeciw wypadaniu włosów – wykonywane przez trychologa, kosmetologa i pielęgniarkę.

Spółka argumentowała, że usługi mają charakter profilaktyczny i prozdrowotny. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił jednak zwolnienia, wskazując, że trycholog nie jest zawodem medycznym w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej (Dz.U. 2026 poz. 156), a warunkiem zwolnienia jest wykonywanie usługi przez podmiot leczniczy lub osobę wykonującą zawód medyczny.

WSA w Gdańsku potwierdził to stanowisko, zaznaczając, że nawet udział pielęgniarki nie zmienia oceny – skoro wykonywała ona czynności trychologiczne, a nie pielęgniarskie. Wyroki są na razie nieprawomocne.

Podolog zwolniony tylko częściowo – zwolnienie działa w granicach zawodu

Ciekawy przypadek dotyczy podatniczki z wykształceniem technika analityki medycznej, prowadzącej gabinet podologiczny (konsultacje, pedicure medyczny, usuwanie kurzajek, badania mykologiczne i bakteriologiczne).

Dyrektor KIS ograniczył zwolnienie wyłącznie do czynności mieszczących się w ramach zawodu technika analityki medycznej – czyli w praktyce do pobierania materiału do badań. WSA w Poznaniu przyznał rację podatniczce, ale NSA (wyrok z 28 października 2025 r., I FSK 1730/22) uchylił ten wyrok. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy o VAT preferencja obejmuje wyłącznie usługi wykonywane w ramach danego zawodu medycznego – nawet osoba posiadająca taki zawód nie korzysta ze zwolnienia dla wszystkich świadczonych przez siebie usług.

Dietetycy, logopedzi i fizjoterapeuci – tu fiskus jest łagodniejszy

Zupełnie inaczej wygląda podejście organów do dietetyków. Mimo że ich zawód nie jest kompleksowo uregulowany ustawowo, dyrektor KIS w wielu interpretacjach (m.in. z 26 maja 2023 r., 0112-KDIL3.4012.240.2023.1.NW, oraz z 9 listopada 2022 r., 0111-KDIB3-2.4012.593.2022.2.MGO) potwierdza zwolnienie z VAT zarówno dla porad stacjonarnych, jak i konsultacji online. Warunkiem jest, by indywidualne programy żywieniowe oraz plany treningowe stanowiły element terapii dietetycznej i faktycznie służyły poprawie zdrowia.

Podobnie spokojnie wygląda sytuacja psychologów, logopedów i fizjoterapeutów – pod warunkiem że ich usługi mają charakter diagnostyczny lub terapeutyczny. Interpretacja z 22 maja 2024 r. (0114-KDIP4-2.4012.140.2024.2.MMA) potwierdza zwolnienie usług logopedycznych i neurologopedycznych, a interpretacja z 28 kwietnia 2023 r. (0111-KDIB3-2.4012.889.2022.3.SR) – usług fizjoterapeutycznych wykonywanych przez osoby z odpowiednimi kwalifikacjami.

Co ważne, w interpretacji z 31 października 2024 r. (0114-KDIP4-2.4012.469.2024.2.SKJ) dyrektor KIS jednocześnie zaakceptował zwolnienie dla psychologów, logopedów i fizjoterapeutów, ale odmówił go muzykoterapeutom i arteterapeutom – właśnie dlatego, że te ostatnie profesje nie są zawodami medycznymi.

Branża beauty bez preferencji

Konsekwentnie fiskus odmawia zwolnienia kosmetyczkom, kosmetologom, linergistom i innym specjalistom beauty – nawet jeśli korzystają oni z urządzeń medycznych i wykonują zabiegi zbliżone do lekarskich. Interpretacje z 12 lutego 2024 r. (0114-KDIP4-2.4012.624.2023.2.AA) i 27 sierpnia 2024 r. (0114-KDIP4-2.4012.250.2024.2.MŻA) potwierdzają, że samo ukończenie szkoleń branżowych i pozytywny wpływ zabiegu na samopoczucie klienta nie zastępują statusu zawodu medycznego.

Wniosek

Linia orzecznicza jest spójna: zwolnienie z VAT wymaga jednoczesnego spełnienia dwóch warunków – terapeutycznego celu świadczenia oraz wykonywania go w ramach uznanego zawodu medycznego. Brak jednego z tych elementów – czy to z powodu czysto estetycznego charakteru zabiegu, czy braku statusu zawodu medycznego, czy wreszcie wykonywania czynności spoza zakresu własnych kwalifikacji – przekreśla możliwość skorzystania z preferencji, niezależnie od realnych korzyści zdrowotnych, jakie dany zabieg przynosi pacjentowi.

APTM Doradcy Podatkowi Pankowski, Miłek

Masz pytania ? Chcesz, żebyśmy sprawdzili Twoją sytuację i pomogli z formalnościami ? Skontaktuj się z nami.

Warto skorzystać z doradztwa podatkowego – bezpłatnie dla członków DIL

W codziennej praktyce lekarskiej kwestie podatkowe często schodzą na dalszy plan, a przecież odpowiednio dobrane rozwiązania mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo finansowe i komfort pracy. Dlatego Dolnośląska Izba Lekarska we Wrocławiu oferuje swoim członkom bezpłatny dostęp do profesjonalnego doradztwa podatkowego. Z konsultacji mogą skorzystać zarówno lekarze i lekarze dentyści prowadzący własną działalność, jak i ci wykonujący zawód w ramach umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej.

Usługa dostępna jest w ramach składki członkowskiej – nie wiąże się z dodatkowymi opłatami.

Wsparcie zapewnia firma APTM Doradcy Podatkowi s.c. specjalizująca się we współpracy z przedstawicielami zawodów medycznych. Zespół tworzą doradcy podatkowi, eksperci prawni oraz specjaliści w zakresie finansów i podatków, Jeśli chcecie Państwo skorzystać z porady, czy wyjaśnić problem podatkowy związany z wykonywaniem zawodu lekarza lub lekarza dentysty, prosimy o kontakt mailowy:  podatki@dilnet.wroc.pl. Po zgłoszeniu sprawy ustalony zostanie dogodny sposób konsultacji. Odpowiedzi i konsultacje udzielane są przede wszystkim mailowo, telefonicznie lub za pośrednictwem platformy Zoom. Z konsultacji mogą skorzystać zarówno lekarze i lekarze dentyści prowadzący własną działalność gospodarczą, jak i osoby wykonujące zawód w ramach umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, a także podmioty lecznicze o różnej formie prawnej.

Na co dzień wspieramy lekarzy i podmioty związane z ochroną zdrowia w sprawach podatkowych wymagających szczególnej ostrożności — zarówno na etapie czynności sprawdzających i kontroli, jak również w toku postępowań podatkowych oraz sporów prowadzonych przed sądami administracyjnymi.

Z praktyki wiemy, że sposób reakcji już na samym początku kontaktu z organem podatkowym może mieć istotny wpływ na dalszy przebieg sprawy, zakres obowiązków podatnika oraz poziom ryzyka podatkowego.

Dlatego, jeżeli:

• otrzymali Państwo zawiadomienie lub informację z urzędu dotyczącą czynności sprawdzających w zakresie rozliczeń podatkowych,
• w Państwa sprawie prowadzona jest kontrola podatkowa albo kontrola celno-skarbowa,
• toczy się postępowanie podatkowe,

możemy pomóc w ocenie sytuacji, uporządkowaniu dokumentów oraz przygotowaniu bezpiecznej i przemyślanej strategii dalszego działania.

Zapraszamy do kontaktu oraz krótkiej rozmowy, podczas której omówimy aktualny etap sprawy, wskażemy potencjalne obszary ryzyka i zaproponujemy możliwe kierunki działania. W wielu przypadkach już wstępna konsultacja pozwala uporządkować dalsze kroki, uniknąć pochopnych decyzji i ograniczyć ryzyka na kolejnych etapach kontaktu z organami podatkowymi.

W sprawach wymagających osobistego omówienia istnieje również możliwość umówienia spotkania stacjonarnego w siedzibie Dolnośląskiej Izby Lekarskiej przy ul. Kazimierza Wielkiego 45 we Wrocławiu w każdy poniedziałek roboczy w godzinach 11.00 – 14.00.

Spotkanie wymaga wcześniejszego umówienia M: 601 97 10 10

lub

w Kancelarii APTM ul. Legnicka 62 we Wrocławiu w dniach roboczych od poniedziałku do piątku w godzinach 09.00 – 15.00.

Spotkanie wymaga wcześniejszego umówienia M: 601 97 10 10.

Fot. na str. gł. Magnific