W praktyce często pojawia się pytanie, czy przedsiębiorca może wprowadzić do swojej działalności gospodarczej samochód osobowy, który formalnie został kupiony przez jego małżonka. Problem ma szczególne znaczenie wtedy, gdy między małżonkami istnieje ustawowa wspólność majątkowa.

Odpowiedź brzmi: tak, co do zasady jest to możliwe. Jeżeli samochód został nabyty w czasie trwania małżeństwa i nie stanowi majątku osobistego żony, wchodzi do majątku wspólnego małżonków. Nie ma przy tym decydującego znaczenia, że na fakturze, umowie zakupu czy w dowodzie rejestracyjnym jako właściciel wskazana jest wyłącznie żona. Zgodnie z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez jednego lub oboje małżonków tworzą majątek wspólny.

Czy mąż może zaliczyć samochód do środków trwałych?

Jeżeli samochód będzie wykorzystywany w działalności gospodarczej męża, jest kompletny, zdatny do użytku i przewidywany okres jego używania przekracza rok, może zostać ujęty w ewidencji środków trwałych. Przepisy o PIT pozwalają amortyzować m.in. środki transportu stanowiące własność lub współwłasność podatnika, wykorzystywane na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.

W konsekwencji samochód kupiony przez żonę, ale objęty wspólnością majątkową małżeńską, może zostać wprowadzony do firmy męża i amortyzowany na zasadach właściwych dla samochodów osobowych.

Jak ustalić wartość początkową samochodu?

W przypadku składnika majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską nie stosuje się automatycznie podziału wartości początkowej według udziałów małżonków. Oznacza to, że jeżeli samochód będzie wykorzystywany wyłącznie w działalności gospodarczej męża, może on zasadniczo przyjąć jako wartość początkową pełną cenę nabycia pojazdu, a nie tylko jej połowę. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której ten sam składnik majątku jest używany w odrębnych działalnościach gospodarczych obojga małżonków.

Wartość początkową ustala się według ceny nabycia. Obejmuje ona kwotę należną sprzedawcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania samochodu do używania, np. koszty rejestracji, opłaty administracyjne czy inne wydatki bezpośrednio związane z nabyciem pojazdu. Jeżeli VAT przy zakupie nie został odliczony, podatek ten zwiększa wartość początkową samochodu.

Jak amortyzować samochód osobowy?

Podstawową metodą amortyzacji samochodu osobowego jest metoda liniowa. Dla samochodów osobowych standardowa roczna stawka amortyzacyjna wynosi 20%, co oznacza zasadniczo pięcioletni okres amortyzacji. Wynika to z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych, w którym samochody osobowe zostały objęte stawką 20%.

W określonych przypadkach możliwe jest zastosowanie indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Dotyczy to samochodu, który jest środkiem trwałym używanym albo ulepszonym i jest po raz pierwszy wprowadzany do ewidencji środków trwałych danego podatnika. W przypadku środków transportu, w tym samochodów osobowych, minimalny okres amortyzacji przy indywidualnej stawce wynosi 30 miesięcy, co w praktyce pozwala na zastosowanie stawki do 40% rocznie. (ISAP)

Za używany środek trwały można uznać samochód, jeżeli podatnik udowodni, że przed jego nabyciem pojazd był wykorzystywany przez podmiot inny niż podatnik przez co najmniej 6 miesięcy. Z kolei za ulepszony uznaje się środek trwały, jeżeli przed wprowadzeniem do ewidencji podatnik poniósł wydatki na ulepszenie w wysokości co najmniej 20% wartości początkowej.

Warto jednak zwrócić uwagę na istotny szczegół: samo prywatne używanie samochodu przez małżonków po jego zakupie nie zawsze będzie wystarczające do uznania go za „używany” w rozumieniu przepisów o indywidualnej stawce amortyzacyjnej. Kluczowe jest wykazanie używania pojazdu przed jego nabyciem przez podatnika.

Czy można zastosować amortyzację degresywną albo jednorazową?

Nie. Samochody osobowe są wyłączone zarówno z amortyzacji degresywnej, jak i z jednorazowej amortyzacji przewidzianej dla określonych grup środków trwałych. Przepisy art. 22k ustawy o PIT wyraźnie wyłączają samochody osobowe z tych preferencji.

Należy pamiętać o limicie kosztów

Samo ustalenie wartości początkowej samochodu nie oznacza jeszcze, że wszystkie odpisy amortyzacyjne będą w całości kosztem podatkowym. Przy samochodach osobowych trzeba dodatkowo uwzględnić limity zaliczania odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów. Od 2026 r. limit zależy m.in. od rodzaju pojazdu oraz poziomu emisji CO₂: 225 000 zł dla samochodów elektrycznych i wodorowych, 150 000 zł dla samochodów z emisją CO₂ poniżej 50 g/km oraz 100 000 zł dla samochodów z emisją równą lub wyższą niż 50 g/km.

Podsumowanie

Mąż może wprowadzić do swojej działalności gospodarczej samochód osobowy kupiony przez żonę, jeżeli pojazd stanowi majątek wspólny małżonków i będzie wykorzystywany na potrzeby działalności. Wartość początkową można ustalić w pełnej wysokości ceny nabycia, obejmującej również nieodliczony VAT oraz koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania samochodu do używania.

Co do zasady samochód będzie amortyzowany metodą liniową według stawki 20% rocznie. W niektórych przypadkach możliwe jest zastosowanie indywidualnej stawki amortyzacyjnej, jednak trzeba spełnić warunki przewidziane dla środka trwałego używanego albo ulepszonego. Nie ma natomiast możliwości zastosowania amortyzacji degresywnej ani jednorazowej amortyzacji właściwej dla niektórych innych środków trwałych.

APTM Doradcy Podatkowi Pankowski, Miłek

Masz pytania ? Chcesz, żebyśmy sprawdzili Twoją sytuację i pomogli z formalnościami ? Skontaktuj się z nami.

Warto skorzystać z doradztwa podatkowego – bezpłatnie dla członków DIL

W codziennej praktyce lekarskiej kwestie podatkowe często schodzą na dalszy plan, a przecież odpowiednio dobrane rozwiązania mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo finansowe i komfort pracy. Dlatego Dolnośląska Izba Lekarska we Wrocławiu oferuje swoim członkom bezpłatny dostęp do profesjonalnego doradztwa podatkowego. Z konsultacji mogą skorzystać zarówno lekarze i lekarze dentyści prowadzący własną działalność, jak i ci wykonujący zawód w ramach umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej.

Usługa dostępna jest w ramach składki członkowskiej – nie wiąże się z dodatkowymi opłatami.

Wsparcie zapewnia firma APTM Doradcy Podatkowi s.c. specjalizująca się we współpracy z przedstawicielami zawodów medycznych. Zespół tworzą doradcy podatkowi, eksperci prawni oraz specjaliści w zakresie finansów i podatków, Jeśli chcecie Państwo skorzystać z porady, czy wyjaśnić problem podatkowy związany z wykonywaniem zawodu lekarza lub lekarza dentysty, prosimy o kontakt mailowy:  podatki@dilnet.wroc.pl. Po zgłoszeniu sprawy ustalony zostanie dogodny sposób konsultacji. Odpowiedzi i konsultacje udzielane są przede wszystkim mailowo, telefonicznie lub za pośrednictwem platformy Zoom. Z konsultacji mogą skorzystać zarówno lekarze i lekarze dentyści prowadzący własną działalność gospodarczą, jak i osoby wykonujące zawód w ramach umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, a także podmioty lecznicze o różnej formie prawnej.

Na co dzień wspieramy lekarzy i podmioty związane z ochroną zdrowia w sprawach podatkowych wymagających szczególnej ostrożności — zarówno na etapie czynności sprawdzających i kontroli, jak również w toku postępowań podatkowych oraz sporów prowadzonych przed sądami administracyjnymi.

Z praktyki wiemy, że sposób reakcji już na samym początku kontaktu z organem podatkowym może mieć istotny wpływ na dalszy przebieg sprawy, zakres obowiązków podatnika oraz poziom ryzyka podatkowego.

Dlatego, jeżeli:

• otrzymali Państwo zawiadomienie lub informację z urzędu dotyczącą czynności sprawdzających w zakresie rozliczeń podatkowych,
• w Państwa sprawie prowadzona jest kontrola podatkowa albo kontrola celno-skarbowa,
• toczy się postępowanie podatkowe,

możemy pomóc w ocenie sytuacji, uporządkowaniu dokumentów oraz przygotowaniu bezpiecznej i przemyślanej strategii dalszego działania.

Zapraszamy do kontaktu oraz krótkiej rozmowy, podczas której omówimy aktualny etap sprawy, wskażemy potencjalne obszary ryzyka i zaproponujemy możliwe kierunki działania. W wielu przypadkach już wstępna konsultacja pozwala uporządkować dalsze kroki, uniknąć pochopnych decyzji i ograniczyć ryzyka na kolejnych etapach kontaktu z organami podatkowymi.

W sprawach wymagających osobistego omówienia istnieje również możliwość umówienia spotkania stacjonarnego w siedzibie Dolnośląskiej Izby Lekarskiej przy ul. Kazimierza Wielkiego 45 we Wrocławiu w każdy poniedziałek roboczy w godzinach 11.00 – 14.00.

Spotkanie wymaga wcześniejszego umówienia M: 601 97 10 10

lub w Kancelarii APTM ul. Legnicka 62 we Wrocławiu w dniach roboczych od poniedziałku do piątku w godzinach 09.00 – 15.00.

Spotkanie wymaga wcześniejszego umówienia M: 601 97 10 10.